Διονύσιος Σολωμός: Η Ημέρα της Λαμπρής

The Ressurection, Pieter Lastman, 1612

Η Ανάσταση Κυρίου έχει αποτελέσει πηγή έμπνευσης για πολλούς Έλληνες ποιητές. Η νίκη της ζωής επί του θανάτου συνιστά την πεμπτουσία της χριστιανικής διδασκαλίας. "Προσδοκώ ανάστασιν νεκρών και ζωήν του μέλλοντος αιώνος", υπαγορεύει το σύμβολο της Πίστεώς μας και οι απανταχού Χριστιανοί προσέρχονται μετ' ευλαβείας, για να γίνουν κοινωνοί του μηνύματος του Θεανθρώπου. 

Στη χορεία των ποιητών που επιχείρησαν να μετουσιώσουν με την τέχνη τους το χαρμόσυνο μήνυμα της Αναστάσεως, εντάσσεται και ο εθνικός μας ποιητής Διονύσιος Σολωμός. Το ποίημα με τίτλο: "Η Ημέρα της Λαμπρής" αποτελεί απόσπασμα από μία εντενέστερη, αλλά ημιτελή ποιητική σύνθεση, τον "Λάμπρο".

Η Ημέρα της Λαμπρής

Καθαρώτατον ήλιο επρομηνούσε

Της αυγής το δροσάτο ύστερο αστέρι,

Σύγνεφο, καταχνιά, δεν απερνούσε

Τ' ουρανού σε κανένα από τα μέρη^.

Και από κει κινημένο αργοφυσούσε

Τόσο γλυκό 'ς το πρόσωπο τ' αέρι,

Που λες και λέει μεσ' ς' της καρδιάς τα φύλλα.

Γλυκειά η ζωή και ο θάνατος μαυρίλα.

Γιάννης Ρίτσος: Αρχαίο Θέατρο

Ο Γιάννης Ρίτσος, ο ποιητής των "καημών της Ρωμιοσύνης", ο αέναος θηρευτής της άγονης ομορφιάς του ελληνικού τοπίου, του ζυμωμένου με τον μόχθο και τον αγώνα των ανθρώπων του, μάς έχει συνηθίσει σε σύνθετες ποιητικές δημιουργίες, όπως η "Σονάτα του Σεληνόφωτος" και η "Ρωμιοσύνη". Ως γνήσιος Λάκων, όμως, όπως ο ίδιος ήθελε να αυτοπροσδιορίζεται, δοκιμάζει την αντοχή της τέχνης του και σε ολιγόστιχα ποιήματα που φαντάζουν σαν ποιητικά σπαράγματα. 

Ένα από αυτά επιγράφεται "Αρχαίο θέατρο" και ανήκει στην ποιητική συλλογή Μαρτυρίες Α΄(1963). Ο Ρίτσος, που τόσο επίμονα αναζήτησε μέσα από την ποίησή του τη συνέχεια της ελληνικής παράδοσης, επιχειρεί να ανασυνθέσει την εικόνα του αρχαίου θεάτρου μέσα από την οπτική ενός σύγχρονού του Έλληνα. Η ίδια κραυγή  αντηχεί εδώ και χιλιάδες χρόνια και προκαλεί την ίδια συναισθηματική δόνηση.

Αρχαίο θέατρο

Όταν, κατά το μεσημέρι, βρέθηκε στο κέντρο του αρχαίουθεάτρου,νέος Έλληνας αυτός, ανύποπτος, ωστόσο ωραίος όπωςεκείνοι,έβαλε μια κραυγή (όχι θαυμασμού· το θαυμασμόδεν τον ένιωσε διόλου, κι αν τον ένιωθεσίγουρα δε θα τον εκδήλωνε), μια απλή κραυγήίσως απ’ την αδάμαστη χαρά της νεότητάς τουή για να δοκιμάσει την ηχητική του χώρου. Απέναντι,πάνω απ’ τα κάθετα βουνά, η ηχώ αποκρίθηκε —η ελληνική ηχώ που δε μιμείται ούτε επαναλαμβάνειμα συνεχίζει απλώς σ’ ένα ύψος απροσμέτρητοτην αιώνια ιαχή του διθυράμβου.
Πηγή: Ψηφίδες για την ελληνική γλώσσα-Νόστος: Αρχαιόθεμη Λογοτεχνία

Γιώργος Σεφέρης: Τελευταίος σταθμός

Ο εξόριστος πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου στο μπαλκόνι της βίλας όπου φιλοξενείται
πριν την επιστροφή στην απελευθερωμένη Ελλάδα

Ο Γιώργος Σεφέρης, από τη θέση του διπλωματικού ακόλουθου της εξόριστης ελληνικής κυβέρνησης, μετά την εισβολή των γερμανικών δυνάμεων κατοχής το 1941, παρακολουθεί από κοντά τις πολιτικές εξελίξεις και μετουσιώνει ποιητικά το κλίμα φόβου, αγωνίας και ανασφάλειας που πλανάται, σαν βαριά σκιά, πάνω από την Ευρώπη. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ποιήματα, το τελευταίο της ποιητικής συλλογής "Ημερολόγιο Καταστρώματος Β΄", είναι ο "Τελευταίος σταθμός"(Cava dei Tirreni 5 Oκτωβρίου 1944). Σύμφωνα με τον Λίνο Πολίτη, πρόκειται για τον "τελευταίο σταθμό της εξορίας πριν από την επιστροφή και την απελευθέρωση στην πατρίδα". Το ειδυλλιακό τοπίο του ιταλικού χωριού προσλαμβάνει στο φεγγαρόφωτο αλλες διαστάσεις και γίνεται αφορμή, για να ξεδιπλωθούν οι μύχιες σκέψεις του ποιητή. 

Ο Γιώργος Σεφέρης διαβάζει τον "Τελευταίο σταθμό"

Τελευταίος σταθμός

Λίγες οι νύχτες με φεγγάρι που μ’ αρέσαν.Τ’ αλφαβητάρι των άστρων που συλλαβίζειςόπως το φέρει ο κόπος της τελειωμένης μέραςκαι βγάζεις άλλα νοήματα κι άλλες ελπίδες,5πιο καθαρά μπορείς να το διαβάσεις.Τώρα που κάθομαι άνεργος * και λογαριάζωλίγα φεγγάρια απόμειναν στη μνήμη·νησιά, χρώμα θλιμμένης Παναγίας, αργά στη χάσηή φεγγαρόφωτα σε πολιτείες του βοριά ρίχνοντας κάποτε10σε ταραγμένους δρόμους ποταμούς και μέλη ανθρώπωνβαριά μια νάρκη.